Wat motiveert de kunstenaar om door te gaan?

Het werk in de creatieve industrie (CI) kenmerkt zich door een grote mate van onzekerheid. Het is een vluchtige en inspannende omgeving om in te werken. In de sector is steeds minder geld beschikbaar, er worden lange dagen gemaakt en kortlopende projecten zijn aan de orde van de dag. Waar dat eerst vooral gold voor de uitvoerende kunsten, denk aan kunstenaars, dansers en vormgevers, strekt deze onzekerheid zich nu ook steeds meer uit naar ondersteunde functies. Wat motiveert mensen om toch in deze sector te blijven werken? Deze vraag proberen Boukje Cnossen, Ellen Loots en Arjen van Witteloostuijn met dit onderzoek te beantwoorden.

Basisbehoefte
We kennen allemaal wel momenten waarop de motivatie om aan de slag te gaan hoog is, net als momenten waarop die motivatie juist geheel afwezig is. Het zijn de momenten waarop je of op een gezonde en effectieve manier aan je projecten werkt, of vol tegenzin gaat kijken wat je allemaal moet gaan doen. Drie belangrijke basisbehoeftes blijken grote invloed te hebben op je motivatie:

  1. Je bezit de vaardigheden en competenties om iets te gaan doen of bent in staat deze te leren.
  2. Je hebt de vrijheid om je eigen keuze te kunnen en mogen maken.
  3. Je voelt je verbonden (en erkend) door je sociale omgeving.

Wanneer alle drie de basisbehoeftes zijn vervuld verbetert dat niet alleen je motivatie, maar ook je presentaties en voldoening in je werk.

Intrinsiek en extrinsiek
Er is ook onderscheid te maken tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. Grofweg gezegd voeren extrinsiek gemotiveerde mensen activiteiten uit om daar uiteindelijk door de buitenwereld voor beloond te worden. Intrinsiek gemotiveerde mensen halen hun motivatie uit plezier en de mogelijkheid om nieuwe dingen te ontdekken en te leren. Die intrinsieke motivatie is verantwoordelijk voor creativiteit en passie. Kenmerken die ook de gemiddelde ondernemer in de creatieve industrie heeft of wil hebben.

De drie basisbehoeftes zijn te koppelen aan deze twee vormen van motivatie. De stelling luidt dat hoe beter ‘voldaan’ wordt aan de drie basisbehoeftes, hoe meer iemand intrinsiek gemotiveerd is om dingen aan te pakken.

Erkenning, geen geld
De creatieve industrie is een geschikte plek voor de drie basisbehoeftes om tot uiting te komen. Veel creatieve ondernemers zijn autonoom, zijn inhoudelijk sterk en voelen verbondenheid met anderen. Mensen die werkzaam zijn in de creatieve industrie zijn, zoals dus te verwachten, meer intrinsiek dan extrinsiek gemotiveerd om hun werk te doen. De onzekerheid, het uitblijven van grote financiële beloningen en de flexibiliteit houden hen niet tegen om niet in de sector actief te zijn.

Toch blijken er relatief veel mensen die ondanks geloof in hun eigen kunnen, extrinsieke motivatie nodig hebben om door te gaan. Deze extrinsieke motivatie uit zich niet in een financiële beloning, maar bijvoorbeeld door erkenning van anderen die ook in deze sector actief zijn. Dit komt tot uitdrukking in het gevoel van belang te zijn voor anderen en het gevoel geaccepteerd te worden, of dat nou is door een publiek of door anderen in je vakgebied. Zonder deze erkenning zal de motivatie om in de creatieve industrie werkzaam te blijven snel verdwijnen, ondanks dat veel ondernemers er wel plezier in hebben.